Αυτό το άρθρο αναπτύχθηκε από τους Joana Purves, Thomas Leroux και Emma Santanach.
Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος “Ukraine Now”, το οποίο ρίχνει φως στην κατάσταση των ανθρώπων που εγκαταλείπουν τη σύγκρουση στην Ουκρανία, συναντηθήκαμε με την Ιρίνα και τον Βίκτορ από το Ντόνετσκ για να μιλήσουμε για το ταξίδι τους στη Βαρκελώνη και την τρέχουσα κατάστασή τους στην Καταλονία.
Προερχόμενο από την περιοχή του Ντόνετσκ, το ζευγάρι ζούσε σε κατεχόμενα εδάφη από το 2014, αλλά αναγκάστηκε να φύγει μέσω Ρωσίας το 2022, όταν η σύγκρουση εντάθηκε.
Συναντηθήκαμε και με τους δύο στα γραφεία της OCC Spain, στη Βαρκελώνη, καθώς τώρα και οι δύο ζουν στην πόλη. Αυτή είναι η ιστορία της Ιρίνα και του Βίκτορ.
Λοιπόν, η πρώτη ερώτηση είναι πολύ βασική. Αν θα μπορούσατε να μας δώσετε το όνομά σας, την ηλικία σας και από πού κατάγεστε στην Ουκρανία.
Ιρίνα: Ονομάζομαι Ιρίνα, είμαι 62 ετών και ζούσαμε στο ανατολικό τμήμα της Ουκρανίας, στην περιοχή Ντόνετσκ (“Μακιγίβκα”).
Βίκτορ: Ονομάζομαι Βίκτορ, είμαι 67 ετών και προφανώς ζούμε μαζί στην ίδια περιοχή.
Πότε φύγατε από την Ουκρανία και πού πήγατε;
Ιρίνα: Έτσι, η κόρη μας ζει εδώ στην Ισπανία, στη Βαρκελώνη, από το 2020 και όταν ξεκίνησε η ανοιχτή σύγκρουση το 2022, ήταν εθελόντρια στον Ερυθρό Σταυρό και επίσης μετέφραζε και βοηθούσε ανθρώπους που έρχονταν ως πρόσφυγες. Επέμενε να φύγουμε από την Ουκρανία... Παρόλο που αυτό ήταν πολύ δύσκολο, ειδικά από το 2014 με την ανοιχτή εισβολή.
Πώς φύγατε από την Ουκρανία; Υπήρχε κάποια συγκεκριμένη διαδρομή;
Ιρίνα: Ήταν στην πραγματικότητα ένας πολύ περίπλοκος δρόμος, επίσης επειδή το έδαφος ήταν ήδη κατεχόμενο, οπότε δεν μπορέσαμε να εισέλθουμε στην Ουκρανία. Ως εκ τούτου, έπρεπε να περάσουμε τα ρωσικά σύνορα, να πάμε από το κατεχόμενο έδαφος στη Ρωσία, μετά να διασχίσουμε ολόκληρη τη Ρωσία, να πάμε στη Λετονία, μετά στην Πολωνία και τέλος στην Ισπανία. Συνολικά, ήταν πάνω από 5.000 χιλιόμετρα.
Με αεροπλάνο ή με άλλο μέσο μεταφοράς;
Ιρίνα: Όλα με αυτοκίνητο. Οδηγούσαμε και οι δύο.
Πώς ένιωθες εκείνες τις μέρες;
Βίκτορ: Ήταν πολύ δύσκολο σωματικά αλλά και ψυχικά επειδή ήταν πολύ αγχωτικό. Έπρεπε να περάσουμε 30 ώρες στα ρωσικά σύνορα και μετά να ολοκληρώσουμε ολόκληρο το ταξίδι. Μας πήρε μια εβδομάδα.
Οι συνθήκες ήταν πραγματικά, πραγματικά δύσκολες. Έκανε πολύ κρύο και αυτές δεν ήταν οι κατάλληλες συνθήκες για να μείνει κανείς στο αυτοκίνητο, δεν υπήρχαν υποδομές.
Ιρίνα: Ναι, για παράδειγμα, δεν υπήρχαν τουαλέτες, υπήρχαν άνθρωποι που στέκονταν σε ουρές με παιδιά επειδή δεν υπήρχαν παγκάκια για να καθίσουν, κ.λπ. Οι άνθρωποι ήταν απλώς έξω. Οι συνθήκες ήταν πολύ δύσκολες.
Υπάρχει κάτι, όπως κάποια ανάμνηση, κάποιο ανέκδοτο, κάποια συγκεκριμένη λεπτομέρεια από το ταξίδι σας που θα θέλατε να μοιραστείτε;
Βίκτορ: Ήμασταν πολύ συγκεντρωμένοι στο να πετύχουμε τον στόχο μας, να φτάσουμε επιτέλους στον προορισμό μας. Ήταν πολύ κουραστικό, οπότε δεν δώσαμε και πολλή προσοχή σε ό,τι συνέβαινε έξω. Εστιάζαμε περισσότερο στις βασικές μας ανάγκες, στο να μην κοιμηθούμε ενώ οδηγούμε και στο να συνεχίσουμε.
Πώς νιώσατε όταν φτάσατε;
Ιρίνα: Νιώσαμε πολύ χαμένοι κατά τη διάρκεια του ταξιδιού και όταν φτάσαμε, νιώσαμε επίσης πολύ χαμένοι. Δεν είναι ότι φτάσαμε και όλα ήταν καλά ξαφνικά. Υπήρχε αυτό το συναίσθημα ότι ήμασταν χαμένοι.
Βίκτορ: Είναι περισσότερο σαν μεταφορά: Ακόμα έχω αυτή την αίσθηση, όταν έφτασα για πρώτη φορά στη Βαρκελώνη και μέχρι σήμερα, ότι είμαι σε ένα τρένο και υπάρχουν άνθρωποι τριγύρω και οι άνθρωποι είναι ευγενικοί και εξυπηρετικοί, αλλά είμαι πάντα στο τρένο και δεν ξέρω πότε θα φτάσω στον τελικό μας προορισμό, δεν ξέρω πότε θα κατέβω από αυτό το τρένο, και επομένως επειδή υπάρχει πάντα αυτή η αίσθηση ότι είσαι καθ' οδόν προς κάποιο μέρος, δεν νιώθεις ότι θέλεις να επενδύσεις σε συγκεκριμένα πράγματα ή να επενδύσεις σε ανθρώπους, κ.λπ. Βρίσκεσαι συνεχώς σε μια μετάβαση. Αυτό είναι το συναίσθημα που έχω.
Νιώθεις αβεβαιότητα για το μέλλον;
Βίκτορ: Νιώθω αβεβαιότητα, επίσης λόγω της ηλικίας μου, δεν βλέπω πραγματικά το μέλλον μου εδώ, παρόλο που προσπαθώ να μάθω ισπανικά. Επίσης, από οικονομικής άποψης, μιας και δεν έχω μεγάλο οικονομικό εισόδημα εδώ, σκέφτομαι ακόμα να βρω ίσως την ευκαιρία να επιστρέψω, για να μην γίνω βάρος στην οικογένεια και στο σύστημα.
Υπάρχει μεγάλη ουκρανική κοινότητα εδώ στη Βαρκελώνη; Ένας ασφαλής χώρος όπου μπορείτε ακόμα να νιώθετε συνδεδεμένοι με την Ουκρανία;
Ιρίνα: Πράγματι, το γεγονός ότι έχουμε την ουκρανική κοινότητα είναι πολύ καλό για εμάς. Είμαι μέλος μιας ουκρανικής χορωδίας, κάτι που συνεπάγεται συνεργασία με συναδέλφους τραγουδιστές. Το να είμαι μέλος της χορωδίας συμβάλλει στο να νιώθω μέρος μιας κοινότητας, στη δημιουργία φιλιών και παρέχει μεγάλη υποστήριξη σε εμένα και σε εμάς.
Είναι αυτή η πρωτοβουλία μια νέα που δημιουργήθηκε μετά τον πόλεμο ή δημιουργήθηκε πριν από αυτόν;
Ιρίνα: Δημιουργήθηκε μετά τον πόλεμο· είναι ένα σχετικά νέο έργο.
Κοιτάζοντας πίσω, ποιο θα επισημάνατε ως το πιο δύσκολο κομμάτι της προσαρμογής σε μια νέα χώρα, ποια παρουσιάστηκε ως η πιο σημαντική πρόκληση; Και υπήρξαν ευχάριστες εκπλήξεις;
Ιρίνα: Το πιο δύσκολο κομμάτι ήταν στην πραγματικότητα η λήψη της απόφασης να εγκαταλείψουμε τη χώρα μας, γνωρίζοντας ότι μπορεί να μην υπήρχε γυρισμός ή ότι οι επιλογές επιστροφής θα ήταν περιορισμένες για μεγάλο χρονικό διάστημα. Αυτή η απόφαση σήμαινε την παραίτηση από τις δουλειές μας, την έλλειψη οικονομικής υποστήριξης και την αντιμετώπιση του γεγονότος ότι η επιστροφή θα ήταν περίπλοκη, δεδομένου ότι προερχόμαστε από κατεχόμενα εδάφη. Η λήψη αυτής της συνειδητής απόφασης ήταν το πιο δύσκολο κομμάτι της διαδικασίας.
Από τη θετική πλευρά, η μετάβαση στη Βαρκελώνη έγινε ευκολότερη από το γεγονός ότι η κόρη μας ζει ήδη εδώ. Είχαμε επισκεφτεί τη Βαρκελώνη στο παρελθόν και γνωρίζαμε το περιβάλλον και την πόλη. Η ατμόσφαιρα στη Βαρκελώνη είναι κάτι που απολαμβάνουμε: η χαρά στους δρόμους, η ανοιχτή ατμόσφαιρα, οι συνεχείς εορτασμοί, είναι όλα θετικά στοιχεία.
Θα θέλατε να μοιραστείτε τυχόν επιπλέον πληροφορίες ή σκέψεις που δεν καλύψαμε στη συζήτησή μας;
Ιρίνα: Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε Αμπουάμπ για την ανεκτίμητη υποστήριξη που μας προσέφερε! Οι δωρεάν εκδρομές και οι συναυλίες ήταν ιδιαίτερα ευχάριστες και μας έκαναν να νιώσουμε ότι μας φρόντιζαν και μας υποστήριζαν.
Επιπλέον, αξίζει να αναφερθεί ότι υπάρχει μια οργάνωση που ονομάζεται “Ρώσοι ενάντια στον πόλεμο” στη Βαρκελώνη. Η οργάνωση διοικείται από Ρώσους που αντιτίθενται στον πόλεμο και υποστηρίζουν τον ουκρανικό λαό. Διοργανώνουν μαθήματα γλώσσας και άλλες μορφές βοήθειας. Η υποστήριξη από αυτήν την οργάνωση δημιούργησε επίσης ένα αίσθημα υποστήριξης και αίσθησης του ανήκειν.
Ουκρανία Τώρα Στόχος του είναι η ευαισθητοποίηση σε όλη την Ευρώπη σχετικά με τις μετακινήσεις προσφύγων μετά τη μείωση της κάλυψης από τα μέσα ενημέρωσης, με σκοπό την ανάπτυξη νέων προσεγγίσεων στην επικοινωνία σχετικά με τη μετανάστευση και τη διευκόλυνση της ένταξης των εκτοπισμένων στις τοπικές κοινότητες. Συγκεντρώνει τέσσερις οργανισμούς σε ευρωπαϊκό επίπεδο: Mareena (Σλοβακία), ARCA (Ρουμανία), OCC (Ελλάδα) και OCC (Ισπανία).
Το έργο αυτό συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του Erasmus+.
