Αυτό το άρθρο έχει αναπτυχθεί από τους Serin Tuncehan, Dionne Ruizendaal και Emma Santanach.
Προσφυγική κρίση. Ακούμε αυτή τη λέξη κάθε εβδομάδα, πολλές φορές. Τα μέσα ενημέρωσης είναι γεμάτα με ειδήσεις σχετικά με αυτήν: Συρία, Αφγανιστάν, Νότιο Σουδάν, Βενεζουέλα... Όλα αυτά τα μέρη έχουν ένα κοινό: βρίσκονται πραγματικά μακριά, χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά μας. Τον τελευταίο καιρό, ωστόσο, οι ευρωπαϊκές χώρες τρομοκρατούνται από όσα συμβαίνουν στην Ουκρανία. Τι θα γινόταν όμως αν υπήρχαν ήδη άνθρωποι που υποφέρουν από αστυνομική βαρβαρότητα, τους στερούνται βασικές ανάγκες, ζουν χωρίς στέγη, ακόμη και πεθαίνουν, ακριβώς δίπλα στις χώρες που ισχυρίζονται ότι θα φέρουν τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα στον κόσμο;
Λοιπόν, αυτή η κρίση υπήρχε χρόνια πριν από την επίθεση στην Ουκρανία στις 24 Φεβρουαρίου, και το όνομά της είναι Καλαί. Βρίσκεται στα σύνορα μεταξύ Γαλλίας και Ηνωμένου Βασιλείου, το Καλαί έχει βρεθεί στο προσκήνιο πολλές φορές λόγω των δραματικών συνθηκών που αντιμετωπίζουν οι μετανάστες και οι πρόσφυγες εκεί, αν και η παρουσία του στα μέσα ενημέρωσης είναι σχετική. Ωστόσο, ο συνδυασμός των πολύ χαμηλών θερμοκρασιών και του σκληρού καιρού, των ολοένα και πιο βίαιων εξώσεων προσφύγων από αυτοσχέδια καταφύγια από την αστυνομία και των περικοπών στη χρηματοδότηση οργανισμών την καθιστούν μια πραγματική ανθρωπιστική κρίση που εκτυλίσσεται μεταξύ Παρισιού και Λονδίνου.
Εκτοπισμένοι έχουν συγκεντρωθεί μέσα και γύρω από το Καλαί, στις βόρειες γαλλικές ακτές, τουλάχιστον από τα τέλη της δεκαετίας του 1990, επιδιώκοντας να εισέλθουν στο Ηνωμένο Βασίλειο από το γαλλικό λιμάνι διασχίζοντας τη σήραγγα της Μάγχης ή κρυμμένοι στον χώρο φορτίου των φορτηγών που κατευθύνονται προς τα πορθμεία που διασχίζουν τη Μάγχη. Κατά τη διάρκεια όλων αυτών των ετών, σχηματίστηκαν άτυποι καταυλισμοί μεταναστών, με πιο διαβόητο τον «Ζούγκλα του Καλαί», ο οποίος φιλοξένησε περίπου 10.000 άτομα μεταξύ 2015 και 2016. Ωστόσο, αυτός ο καταυλισμός καταστράφηκε το 2016. Σήμερα, μετανάστες και πρόσφυγες ζουν σε λεγόμενους άτυπους χώρους διαβίωσης.
Η Σαρλότ Λόιντ, μέλος της ομάδας OCC στην Ισπανία, εργάστηκε εθελοντικά στο Καλαί για δύο μήνες τον περασμένο χειμώνα. “Ενδιαφερόμουν να πάω στο Καλαί επειδή μεγάλωσα στη Βόρεια Γαλλία”, λέει. “Μου είναι απίστευτο το γεγονός ότι, σε όλη μου την παιδική ηλικία, μπορούσα να διασχίζω τη Μάγχη αρκετές φορές τον χρόνο χωρίς να σκέφτομαι ποτέ αν θα μου επιτρεπόταν να το κάνω ή όχι, ενώ πάντα υπήρχαν άνθρωποι που είχαν κολλήσει εκεί”. Η Σαρλότ εργάστηκε εθελοντικά στο Λεωφορείο Πληροφοριών για τους Πρόσφυγες, ένας οργανισμός που παρέχει πληροφορίες και ηλεκτρικό ρεύμα στους ανθρώπους που έχουν καταφύγει στο Καλαί. Όπως εξηγεί, “υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί οργανισμοί που εργάζονται εκεί, εδώ και αρκετά χρόνια, υπό την ομπρέλα του οργανισμού Auberge des Migrants”.
Παρά τον μεγάλο αριθμό οργανώσεων εκεί, το έργο τους στο Καλαί είναι κάθε άλλο παρά εύκολο. Η Σαρλότ εξηγεί ότι η αστυνομική παρουσία “ουσιαστικά κλιμακώνεται”. Οι αρχές πραγματοποιούν ολοένα και περισσότερο αναγκαστικές εξώσεις από τους διάφορους χώρους διαβίωσης. Σύμφωνα με τη Σαρλότ, συνήθως εμφανίζονται με μια συνοδεία περιπολικών και σχηματίζουν μια περίμετρο γύρω από τον χώρο διαβίωσης, από όπου εκδιώκουν ό,τι βρίσκεται μέσα. Αυτό περιλαμβάνει την κατάληψη των σκηνών των ανθρώπων, πράγμα που σημαίνει ότι η πλειονότητα των πραγμάτων τους καταστρέφεται. “Αυτό συνέβαινε μία φορά την εβδομάδα, αλλά τώρα συμβαίνει κάθε 48 ώρες”, λέει η Σαρλότ. “Το να βλέπεις να συμβαίνει αυτό είναι εντελώς παράξενο. Αυτοί οι άνθρωποι είναι άστεγοι και η αστυνομία αφαιρεί το μόνο καταφύγιο που έχουν”.
Επιπλέον, οι αρχές ασκούν επίσης πίεση στις οργανώσεις. Για παράδειγμα, ανακρίνοντας τους εθελοντές ή επιβάλλοντας πρόστιμα στις οργανώσεις - πρόσφατα, η διανομή τροφίμων κηρύχθηκε παράνομη -. “Οι αρχές τοποθετούν γιγάντιες πέτρες στα σημεία όπου οι ΜΚΟ παρκάρουν τα οχήματά τους κοντά στους χώρους διαβίωσης”, εξηγεί η Σαρλότ ως ανέκδοτο. “Δεν θέλουν οι άνθρωποι να στήνουν καταυλισμούς και να ζουν σε μέρη στο Καλαί και ως εκ τούτου καθιστούν αδύνατο για τις ΜΚΟ να παρέχουν υποστήριξη”.
Η Σαρλότ θεωρεί ότι δεν υπάρχει αρκετή ενημέρωση για το τι συμβαίνει στη Βόρεια Γαλλία. “Δεν βλέπω αρκετές πληροφορίες σχετικά με αυτό στις ειδήσεις... Υπάρχουν άνθρωποι που πεθαίνουν προσπαθώντας να διασχίσουν τη Μάγχη”. Σε αυτή την ήδη δραματική κατάσταση προστίθενται οι σκληρές καιρικές συνθήκες, που καθιστούν τη ζωή εκεί εξαιρετικά επικίνδυνη, ειδικά τον χειμώνα, ή οι περικοπές στη χρηματοδότηση οργανισμών, που οδηγούν στην απόσυρση ορισμένων από αυτούς. Όταν ρωτήθηκε αν υπάρχει ακόμα περιθώριο για αισιοδοξία ή όχι, η Σαρλότ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι “είναι πολύ εύκολο να νιώθεις ανίσχυρος με κάτι τόσο τεράστιο, αλλά στη συνεργασία των ανθρώπων βρίσκεται η δύναμη”.
Από το OCC, θέλουμε να επικαλεστούμε το καθήκον των κυβερνήσεων να προστατεύουν τα θεμελιώδη δικαιώματα όλων των ανθρώπων που βρίσκονται υπό τη δικαιοδοσία τους, ανεξάρτητα από την εθνικότητά τους ή/και το νομικό τους καθεστώς. Οι κυβερνήσεις πρέπει να συνεργαστούν για να διασφαλίσουν ασφαλείς διαδρομές που παρέχουν λύσεις για τους πρόσφυγες.
