Υεμένη: επτά χρόνια σιωπής

Ο πόλεμος στην Υεμένη δεν είναι από αυτές τις συγκρούσεις για τις οποίες ακούμε στις ειδήσεις κάθε εβδομάδα. Ωστόσο, αυτή η χώρα βιώνει μια σοβαρή ανθρωπιστική κρίση. Η Υπηρεσία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες (UNHCR) εκτιμά ότι περισσότερα από 23.000 άτομα χρειάζονται προστασία και βοήθεια. Πώς όμως ξεκίνησαν όλα; Τι έφερε την Υεμένη σε μια τόσο βαθιά κρίση; Και, το πιο σημαντικό, γιατί δεν ακούμε πολλά γι' αυτό; Οι ασκούμενοι μας στο OCC, Serin και Dionne, είχαν μια συνομιλία με τον Akram, έναν από τους μακροχρόνιους εθελοντές μας στο ESC, ο οποίος είναι από την Υεμένη και μας βοήθησε να απαντήσουμε σε μερικές από αυτές τις ερωτήσεις.

Από ειρηνικές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις…

Το 2011 ήταν η αρχή των πάντων, αν και θα έπρεπε να πάμε πολύ πιο πίσω για να εξηγήσουμε την πολυπλοκότητα αυτής της σύγκρουσης. Όπως επισημαίνει ο Akram, κατά τη διάρκεια εκείνης της χρονιάς «υπήρχαν κάποιοι νέοι που βγήκαν στο δρόμο για να απαιτήσουν κάποια δικαιώματα για αυτούς, όπως καλύτερη εκπαίδευση και πολλά άλλα δικαιώματα […] Αλλά στο τέλος, δέχθηκαν μόνο σφαίρες και ήταν οδηγήθηκε στη φυλακή». 

Μιλάμε για τις αραβικές εξεγέρσεις, οι οποίες ξεκίνησαν το 2010 ως μια σειρά αντικυβερνητικών διαδηλώσεων σε όλη την περιοχή της ΜΕΝΑ (Μέση Ανατολή & Βόρεια Αφρική). Η πρώτη ξεκίνησε στην Τυνησία και από εκεί εξαπλώθηκε στη Λιβύη, την Αίγυπτο, την Υεμένη, τη Συρία και το Μπαχρέιν. Στην Υεμένη, ο πρόεδρος Αλί Αμπντουλάχ Σάλεχ παραιτήθηκε το 2012, κατηγορούμενος για διαφθορά και αποτυχημένη διακυβέρνηση. 

Όπως το Global Conflict Tracker εξηγεί, όλα αυτά τα γεγονότα αναζωπύρωσαν μια ανεπίλυτη, μακροχρόνια σύγκρουση με τους Χούτι, μια ένοπλη ομάδα που εδρεύει στο βόρειο τμήμα της χώρας, οι οποίοι μπόρεσαν να επωφεληθούν από τη λαϊκή δυσαρέσκεια στην Υεμένη και κέρδισαν ολοένα και μεγαλύτερη υποστήριξη στον πληθυσμό. Το 2014 και το 2015, έγιναν «ολοένα και μεγαλύτεροι», όπως εξηγεί ο Άκραμ, σε βαθμό που κατάφεραν να καταλάβουν μεγάλο μέρος της επικράτειας της Υεμένης, συμπεριλαμβανομένης της πρωτεύουσας Σαναά. 

Σε αυτό το σημείο, ένας συνασπισμός κρατών με επικεφαλής τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα παρενέβη στην Υεμένη και επανέφερε την διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση στην εξουσία. Ωστόσο, αυτό σηματοδότησε την αρχή μιας πλήρους ένοπλης σύγκρουσης, καθώς ο συνασπισμός ξεκίνησε μια εκστρατεία αεροπορικών βομβαρδισμών κατά των δυνάμεων των Χούτι. «Πολλά μέρη βομβαρδίστηκαν με στόχο τους Χούτι», λέει ο Akram. «Υπήρχαν όμως και οικογένειες, γάμοι, κηδείες, σχολεία και νοσοκομεία…».

Τα επόμενα χρόνια, η σύγκρουση εξαπλώθηκε σε ολόκληρη τη χώρα και παρατηρήθηκε πολλαπλασιασμός των μερών που συμμετείχαν, συμπεριλαμβανομένων των τρομοκρατικών ομάδων. Από σήμερα, οι Χούτι ελέγχουν την περιοχή γύρω από τη Σαναά, ενώ οι κυβερνητικές δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένου του Νότιου Μεταβατικού Συμβουλίου, ελέγχουν το μεγαλύτερο μέρος των υπολοίπων.

Περισσότεροι από 23.000 άνθρωποι χρειάζονται προστασία και βοήθεια.

… σε μια ανθρωπιστική κρίση.

Η Υεμένη είναι εδώ και επτά χρόνια το σκηνικό μιας από τις χειρότερες ανθρωπιστικές κρίσεις στον κόσμο. Σύμφωνα με UNHCR, η σύγκρουση έχει επηρεάσει περισσότερα από τα δύο τρίτα του πληθυσμού της Υεμένης. Οι υποδομές, συμπεριλαμβανομένων των νοσοκομείων, πρακτικά καταστρέφονται και η οικονομική παρακμή και η θεσμική κατάρρευση κάνουν 50.000 ανθρώπους να ζουν σε συνθήκες λιμού. Επιπλέον, οι εκτοπισμένοι στο εσωτερικό της Υεμένης κινδυνεύουν περισσότερο από επισιτιστική ανασφάλεια, η οποία συνοδεύτηκε από την πανδημία του COVID-19 και τα κρούσματα ασθενειών που μπορούν να προληφθούν.

Όταν η διεθνής παρέμβαση αποκατέστησε τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση στην εξουσία, «οι άνθρωποι κοίταξαν τη νέα κυβέρνηση ως ελπίδα… Αλλά δεν είναι», εξηγεί ο Akram. Όλες οι πλευρές της σύγκρουσης έχουν παραβιάσει τα ανθρώπινα δικαιώματα και το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο, σύμφωνα με Διεθνής Αμνηστία. Ο συνασπισμός υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας που υποστηρίζει την κυβέρνηση, οι Χούτι ή το Νότιο Μεταβατικό Συμβούλιο (STC) έχουν πραγματοποιήσει επιθέσεις που έχουν σκοτώσει και τραυματίσει παράνομα πολίτες, καθώς και παρενοχλήσεις, αυθαίρετες κρατήσεις, αναγκαστικές εξαφανίσεις, βασανιστήρια, άδικες δίκες, Βία και διακρίσεις με βάση το φύλο, θανατηφόρα βία για την καταστολή ειρηνικών διαδηλώσεων και πολλά άλλα. 

Πολλά συμφέροντα συγκλίνουν στην Υεμένη. | Φωτογραφία: Conflict Global Tracker

Επτά χρόνια σιωπής

Παρ' όλη αυτή την κατάσταση, στη Δυτική Ευρώπη, δεν ακούμε πολλά για την Υεμένη. Ο Άκραμ δίνει πολλούς λόγους για αυτό. Πρώτον, η χώρα απέχει γεωγραφικά από τις ευρωπαϊκές χώρες, επομένως υπάρχει προφανώς μια προκατάληψη των μέσων ενημέρωσης. Ωστόσο, η Υεμένη είναι «μια πραγματικά σημαντική χώρα για τη γεωγραφική της θέση… Και όταν έχεις ένα τέτοιο μέρος θα το κρύβεις από όλους», επισημαίνει ο Akram. Ετσι, πολλά ξένα συμφέροντα συγκλίνουν στην Υεμένη, καθώς βρίσκεται σε στρατηγική τοποθεσία στο στενό Bab al-Mandab, που η Υεμένη και το Τζιμπουτί, και η Ασία από την Αφρική, συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν και τον Ινδικό Ωκεανό. Τέλος, «όλες οι πρεσβείες έκλεισαν και οι άνθρωποι τους έφυγαν, εκτός από τον Ιρανό πρέσβη», εξηγεί ο Akram. Καμία διεθνής εκπροσώπηση δεν συμβάλλει σημαντικά στη διεθνή σιωπή. 

Ο τερματισμός της σύγκρουσης στην Υεμένη ή ακόμη και η βελτίωση της κατάστασης για τον λαό της φαίνεται κάτι πολύ μακριά να επιτευχθεί. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο Akram πιστεύει ότι είναι πολύ σημαντικό να το «κάνουμε γνωστό γιατί πολλοί άνθρωποι δεν γνωρίζουν τίποτα για την Υεμένη». Και προσθέτει, «Αν ρωτήσετε κάποιον που γνωρίζει τη χώρα, «πώς είναι η Υεμένη;», θα σας πουν πολλές ιστορίες για τους ανθρώπους που είναι πολύ φιλόξενοι και γενναιόδωροι επειδή είναι απλοί και πολύ κοντά στην ανθρωπότητα». Αναζητήστε πληροφορίες για την Υεμένη, ενημερώστε την οικογένεια και τους φίλους σας για τη σύγκρουση ή μοιραστείτε αυτό το άρθρο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αυτές οι απλές ενέργειες μπορούν να βοηθήσουν την Υεμένη να σιωπήσει λιγότερο. Όπως πιστεύει ο Akram, «η έναρξη της αλλαγής της κατάστασης είναι στα χέρια μας».

Κατηγορίες: Blog