Γράφτηκε από τις Σάρα Γκέρλιτζ και Σάρα Φερίνιο.
“Φανταστείτε να ζείτε σε ένα κοντέινερ με μικρά παράθυρα και χωρίς κλιματισμό σε θερμοκρασία 40 βαθμών”. Αυτά είναι τα λόγια του Μοχάμεντ, ο οποίος ζει αυτή τη στιγμή στον καταυλισμό της Νέας Καβάλας στην Ελλάδα, μια χώρα που βίωσε τον πιο ζεστό Ιούλιο των τελευταίων 50 ετών, με η θερμοκρασία ανεβαίνει ακόμη και πάνω από 40 βαθμούς. Η τελευταία φορά που η Ελλάδα είχε περάσει ένα τόσο ακραίο κύμα καύσωνα ήταν το 1987, όταν οι θερμοκρασίες που ξεπέρασαν τους 39 βαθμούς Κελσίου διήρκεσαν 11 ημέρες. Φέτος, ο καύσωνας ήταν ο μεγαλύτερος σε διάρκεια που έχει βιώσει ποτέ η Ελλάδα, καθώς διήρκεσε περισσότερο από δύο εβδομάδες.
Το πρωτοφανές κύμα καύσωνα έχει προκαλέσει μαζικές πυρκαγιές στη νότια περιοχή της Ελλάδας, με εκκενώσεις νησιών και καταστροφές σπιτιών, επιχειρήσεων και φύσης από την ασταμάτητη πυρκαγιά. Πολλοί άνθρωποι υπέστησαν θερμοπληξία και μερικοί πέθαναν λόγω καρδιοαναπνευστικής ανεπάρκειας μετά από έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες και στις φλόγες.
Το ελληνικό Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου συνέστησε στους κατοίκους των καταυλισμών προσφύγων να παραμένουν σε εσωτερικούς χώρους με κλιματισμό και να πίνουν άφθονο νερό. Ωστόσο, όπως αναφέρει η έκθεση «Η Ευρώπη Πρέπει να Δράσει», πολλά στρατόπεδα δεν είναι εξοπλισμένα για τόσο ακραίες καιρικές συνθήκες, καθώς έχουν περιορισμένη παροχή βασικών πόρων, όπως ηλεκτρικό ρεύμα και πόσιμο νερό. Οι αυτοσχέδιες σκηνές που χρησιμοποιούνται για τη στέγαση ανθρώπων σε πολλά στρατόπεδα προσφύγων είναι συχνά κατασκευασμένες από υλικά όπως το νάιλον, τα οποία εντείνουν την ανακλώμενη θερμότητα, καθιστώντας έτσι τους κατοίκους των καταυλισμών ιδιαίτερα ευάλωτους σε ασθένειες που σχετίζονται με τη ζέστη.
“Χωρίς κλιματισμό, δεν είναι»
a δοχείο, είναι περισσότερο σαν κουζίνα”
Μερικοί από τους κατοίκους του καταυλισμού της Νέας Καβάλας, στους οποίους προσφέρει τις υπηρεσίες του το OCC Greece, μας είπαν ότι είναι σε θέση να χειριστούν καλά την κατάσταση, καθώς διαθέτουν κλιματισμό στα κοντέινερ τους. Δυστυχώς, άλλοι μας είπαν ότι το κλιματιστικό τους είναι χαλασμένο και η διεύθυνση του καταυλισμού δεν έχει δείξει καμία πρόθεση να το επισκευάσει. “Χωρίς κλιματισμό, δεν είναι κοντέινερ, είναι περισσότερο σαν κουζίνα”, λέει ο Χασάν, που ζει αυτή τη στιγμή στη Νέα Καβάλα. Επιπλέον, επειδή ο καταυλισμός απέχει 4,5 χλμ. από την πλησιέστερη πόλη, το Πολύκαστρο, οι πρόσφυγες πρέπει να περπατούν ή να κάνουν ποδήλατο κάτω από τον καυτό ήλιο, διατρέχοντας τον κίνδυνο θερμοπληξίας, για να πάνε στα μαθήματά τους και να έχουν πρόσβαση σε βασικές εγκαταστάσεις όπως τα φαρμακεία.
Σε εποχές σαν κι αυτές, το έργο του OCC Greece είναι πιο σημαντικό από ποτέ. Οι τάξεις και η καφετέρια μας είναι κλιματιζόμενα και προσφέρουν στους κατοίκους της Νέας Καβάλας με χαλασμένα κλιματιστικά προσωρινή ανακούφιση από τη ζέστη και απεριόριστο πόσιμο νερό. Επιπλέον, η υπηρεσία λεωφορείων μας δίνει στους κατοίκους την ευκαιρία να ταξιδέψουν από τον καταυλισμό στο Πολύκαστρο για να κάνουν τα ψώνια τους και να κάνουν τις δουλειές τους με ένα κλιματιζόμενο λεωφορείο αντί να χρειάζεται να περπατούν στη ζέστη χωρίς σκιά για περίπου 45 λεπτά έως 1 ώρα.
Παρόλο που οργανισμοί όπως το OCC παρέχουν πολύτιμη υποστήριξη, δεν μπορούν να αποτελέσουν τη μόνη λύση για την αντιμετώπιση της ακραίας ζέστης στους καταυλισμούς εκτοπισμένων: πρέπει να αντιμετωπιστούν βαθύτερα διαρθρωτικά προβλήματα. Μια πρόσφατη έρευνα που διεξήγαγε η ελληνική εφημερίδα Σολομών αποκάλυψε ότι ακόμη και οι νέοι “πρότυποι” καταυλισμοί που χρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία υποσχέθηκε “βελτιωμένες” συνθήκες διαβίωσης για τους εκτοπισμένους, αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα υποδομών, συμπεριλαμβανομένης της έλλειψης τρεχούμενου νερού. Με την κλιματική αλλαγή, επεισόδια ακραίας ζέστης στην Ελλάδα και στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου πρόκειται να γίνουν πιο έντονες και συχνές τα επόμενα χρόνια. Συνεπώς, πρέπει να γίνουν περισσότερα για την υποστήριξη των εκτοπισμένων στην αντιμετώπιση των καυσώνων, ιδίως μέσω βελτιώσεων στις βασικές υπηρεσίες και υποδομές.
